Paslanmaz çelik, korozyon direnci ve mukavemeti nedeniyle vazgeçilmez bir malzeme olsa da işleme esnasında tezgah operatörlerini ve üretim müdürlerini en çok zorlayan gruptur. Bu malzemenin düşük ısı iletkenliği ve yüksek süneklik yapısı, geleneksel işleme yöntemlerini genellikle yetersiz kılar.
1. Zorluk: Yüksek Isı Birikmesi ve Düşük Isı İletkenliği
Paslanmaz çelik, ısıyı çeliğe göre çok daha yavaş iletir. Bu da kesme esnasında oluşan devasa ısının parça üzerinden uzaklaşmak yerine doğrudan kesici ucun (insert) burnunda toplanmasına neden olur.
-
Sonuç: Kesici ucun plastik deformasyona uğraması ve hızla yanması.
-
ABX Çözümü: Isı direnci çok yüksek olan PVD (Physical Vapor Deposition) kaplamalı karbür uçlar tercih edilmelidir. PVD kaplamalar daha incedir ve keskin kenar geometrisini koruyarak sürtünmeyi (dolayısıyla ısıyı) azaltır. Ayrıca yüksek basınçlı içten soğutma (High-Pressure Coolant), ısının oluştuğu noktaya müdahale ederek takım ömrünü %40 artırır.
2. Zorluk: İşleme Sertleşmesi (Work Hardening)
Paslanmaz çelik, mekanik bir etkiye maruz kaldığında hızla sertleşme eğilimi gösterir. Eğer kesici takım malzemeyi “kesmek” yerine “ezerek” ilerliyorsa, bir sonraki pasoda takım çok daha sert bir yüzeyle karşılaşır.
-
Sonuç: Takımın aniden kırılması veya çentik aşınması (notch wear).
-
ABX Çözümü: Asla çok düşük ilerleme (f) değerleriyle çalışmayın. Takım, bir önceki pasonun yarattığı sertleşmiş tabakanın altına girecek kadar derinlikte (ap) çalışmalıdır. Daima keskin kenarlı ve pozitif açılı geometriler seçerek malzemeyi ezmeden “koparmayı” hedefleyin.
3. Zorluk: Talaş Yapışması ve BUE (Built-Up Edge)
Malzemenin sünek ve “sakız gibi” yapısı, talaşın kesici ucun yüzeyine kaynayarak yapışmasına neden olur. Bu olaya “Yığılma Kenar” (BUE) denir.
-
Sonuç: Kötü yüzey kalitesi ve yapışan talaşın koparken uçtan parça koparması.
-
ABX Çözümü: Kesme hızını (Vc) belirli bir seviyenin üzerinde tutmak, malzemenin uca yapışma riskini azaltır. Ayrıca yüzeyi çok pürüzsüz (polisajlı) olan insertler ve talaşı hızla bölmeye yarayan özel paslanmaz tipi talaş kırıcı (chipbreaker) geometrileri kullanılmalıdır.
4. Zorluk: Talaş Kontrolü ve Tahliyesi
Paslanmaz çelikten çıkan talaşlar genellikle uzun ve süreklidir. Bu talaşlar iş parçasına veya tezgaha dolanarak hem iş güvenliğini hem de parça kalitesini tehlikeye atar.
-
Sonuç: Çizilmiş yüzeyler ve talaş dolanması nedeniyle duran üretim.
-
ABX Çözümü: Talaş kırıcının doğru seçimi hayati önem taşır. Orta kaba işlemler için farklı, finiş işlemleri için farklı formda talaş kırıcılar kullanılmalıdır. Takım tutucunun ve su verme açısının talaşı bölmeye yardımcı olacak şekilde ayarlanması gerekir.
Paslanmaz çelik işlerken “Takım Ömrü mü, Çevrim Süresi mi?” sorusuna karar vermelisiniz. Eğer 316 kalite bir malzeme işliyorsanız, sabit ve kararlı bir kesme hızı, agresif bir hızdan çok daha düşük maliyetli sonuçlar verecektir.
Saha Desteği: Atölyenizde paslanmaz çelik işlerken yaşadığınız spesifik bir sorun varsa, ABX Endüstri teknik ekibi yerinde analiz yaparak size özel parametreleri belirleyebilir.
